Kernbegrippen Domein 3 – Ontwikkelingen van Techniek

Domein 3: Techniek, natuurwetenschap en samenleving

(bewerking vanuit de Kennisbasis Techniek 2009)

3.1 Ontwikkeling van techniek
Kernconcepten en begrippen:

  • Industrialisatie 3.1
  • Technology Assessment 3.1
  • Technische innovatie 3.1
  • Infrastructuur 3.1
  • Consumer lifestyle 3.1
  • Emancipatie & techniek 3.1
  • Biotechnologie 3.1
  • De ontwikkelingsgeschiedenis van belangrijke technische producten of vindingen;
  • De ontwikkelingen in belangrijke maatschappelijke sectoren: gezondheidszorg, verkeer en vervoer, voedselproductie, communicatie en energievoorziening;
  • De betekenis van techniek voor het dagelijks leven van mensen (wonen, werken, vrije tijd);
  • Maatschappelijke effecten als gevolg van technologische ontwikkelingen.
3.2 Filosofie en ethiek van de techniek
Belangrijke kernconcepten en begrippen zijn:

  • Welvaart en welzijn 3.2
  • Consumptiemaatschappij 3.2
  • Cybernetica, artificial intelligence, obotisering, nanotechnologie 3.2
  • Virtual reality 3.2
  • Ethische vragen bij het ontwerpen van technische producten en systemen;
  • De relatie tussen de mens en de door hem geschapen artefacten (zoals robots, kunstmatige intelligentie, virtuele werelden) en de invloed daarvan op de menselijke psyche en zijn werkelijkheidsbeleving;
  • Techniek als cultureel verschijnsel;
  • Het duale karakter van techniek: zegen versus zorg; het maken van afwegingen;
  • Grenzen van de technologische samenleving;
  • Sociale en politieke dimensies van techniek.
3.3 Techniek in beroepen
Kernconcepten en begrippen:

  • Organigram van een bedrijf 3.3
  • Technische disciplines en beroepen 3.3
  • Factoren die het loopbaanperspectief bepalen 3.3
  • Projectorganisatie 3.3
  • Loopbaanoriëntatie van middelbare scholieren 3.3
  • Beroepsbeeld van jongeren 3.3
  • Assemblage-industrie 3.3
  • Globalisering 3.3
  • De aard van de werkzaamheden die samenhangen met een bepaald technisch beroep of discipline;
  • Veranderingen in arbeidsprocessen (bijvoorbeeld als gevolg van globalisering en automatisering);
  • Loopbaanperspectieven van hoger, middelbaar en lager technisch geschoold personeel;
  • De vakinhouden in de bovenbouw vmbo: metalectro, voertuigtechniek, bouw, installatietechniek en grafimedia.
3.4 Techniek, milieu en duurzaamheid
Belangrijke kernconcepten en begrippen zijn:

  • Ecologische voetafdruk 3.4
  • Milieuvervuiling 3.4
  • Duurzaamheid 3.4
  • Recycling 3.4
  • De relatie tussen techniek, milieu en gezondheid van mens, plant en dier
  • Bronnen en oorzaken van milieuvervuiling
  • Duurzame productietechnieken
  • Schoonmaaktechnologieën